Historie Inków można opisać dokładniej, bo żyją ludzie, którzy znają dzieje z legend i podań oraz zachowało się wiele reliktów tej kultury. Według przekazów pewien kacyk Apo Tampo zarządzający małą miejscowością miał syna Apo Manco Capac, który po długiej podróży założył osadę zwaną Cuzco Pampa lub Llacta. Założył nowy lud, ożenił się z własną siostrą(Mama Vaco), co kontynuowali następni władcy, noszący tytuł inka, czyli pan. Jego następca około 1105 roku n.e. został Sinche Roca  pierwszy władca tego plemienia, o którym zachowały się świadectwa historyczne w ciągu swego panowania na drodze pokojowej systematycznie rozszerzał posiadłości. Podaje się, że dożył ponad 80 lat. Gdy zmarł panowanie objął Lloque Yupangui, który zmagał się z buntami chłopów, podobnie jak Mayta Capac. Jednak pomimo problemów wewnętrznych zdobyli nowe terytorium nie ogniem i mieczem, lecz dzięki zaufaniu i autorytetowi, jakim się stawali dla sąsiednich ludów.