Klub miłośników Inków

Nazca to nie tylko kolorowe abstrakcyjne wzornictwo, ale są też realistyczne przedstawienia ludzi i zwierząt. Dlatego nie trzeba być znawcą, aby dostrzec różnice pomiędzy naczyniami tej kultury znalezionymi w różnych miejscach z różnych okresów funkcjonowania tej społeczności. Ze względu na wzornictwo oraz kolorystykę wyróżnia się 8 stylów.

Nasca 1 (do 100 ne)

W najstarszym rozróżnianym przez archeologów stylu stosowano tylko 2 kolory. Czerwony prawdopodobnie pochodził z kultury Paracas, która używała go w ceramice, natomiast drugi z kolorów, biały był obecny na ceramice Topara, którą to społecznościową handlowali zarówno Paracas jak i Nazca.

Sporadycznie w postaci kropek występował czarny, który rozpowszechnił się później.

Powierzchnie naczyń były pokrywane śliską i gęstą farbą kładzioną na nierówną powierzchnię naczynia. Te farby podczas wypalania często pękały tworząc charakterystyczną siatkę (spękań), którą możemy zaobserwować w stylu Nazca 2, ale również w Chińskiej ceramice. Powierzchnie tych naczyń często były niszczone przez chmury ognia, różne powierzchnie kolorów oraz inne formy nierównego wypalania.

Często były formowane w charakterystyczne dla Ameryki Południowej butle o dwóch otworach do wlewania oraz pomiędzy nimi umieszczonym tzw „mostkiem” czyli uchwytem do trzymania (ang. double-spout and bridge bottles/vessel), takich jak portret kosza z owocami, butelki – podobizny ludzi (np. rybak), w kształcie ptaków czy dzbani. Jednak 52% skatalogowanych naczyń to butelki, a wiele z nich to podobizny ludzi.

Piszczałki, trąbki, ceramiczne bębny są nośnikiem mitologicznej ikonografi.

Na tym się kończą podobieństwa naczyń zaliczanych do Nazca 1, można tu wyróżnić następujące typy: Cacuachi Polychrome Incised and Modeled Thin (Polichronia Cacuhachi z rowkami V-kształtnymi i Modelowana Cienko), Cacuachi Polychrome Incised and Modeled Thick (Polichronia Cacuhachi z rowkami V-kształtnymi i Modelowana Grubo) Cacuachi Stylus Decorated (Styl Dekoracyjny Cahuchi) oraz Cacuachi Polished Black Incised. (Cahuachi Polerowanych Czarnych V-kształtnych rowków)

Wiele naczyń jest bez wzorów są głębokie, płytkie, powyginane lub o prostych brzegach.

Nazca 2 (100-200 ne)

W tej fazie również najbardziej rozpowszechnionym kształtem były butelki. Butelki podobizny w archiwach Proulx'a staniowią 20%, a zakrywane butelki o dwóch otworach (capped double spout and bridge bottles) klejne 20%, kuliste butelki-15%, naczynia o różnych kształtach 17%. Instrumenty takie jak bębny, trąby, piszczałki są dobrze znane podobnie jak dzbany podobizny.

Czarny barwnik był wykorzystywany do obrysów, ale również do zamalowywania niewielkich powierzchni. Nadal używali tylko 3 barwników.

Jest tu w porównaniu ze wcześniejszą fazą dużo więcej motywów naturalnych i nienaturalnych. W ikonografii pojawiają się wojownicy, zwierzęta (ryby czy ptaki), rośliny, ale również postacie mityczne takie jak: Antrpologiczny Mityczny Byt (AMB), Degustator Głów-Trofeów, Mityczna Orka, Mityczny Cętkowany Kot oraz Mityczny Żniwiaż, którego twarz malowana jest kolorowymi kropkami.

Nasca 3 (200-400 ne)

było punktem zwrotnym w rozwoju ikonografii Nasca. Po tym czasie naczynia były wykonywane technologicznie dużo lepiej i estetetyczniej. Występują tu nowe postaci mitologiczne: Straszny Ptak oraz Mityczna Harpia. W dodatku nie ma wielu naturalnych przedstawień takich jak ludzkie figurki, rośliny, zwierzęta (ryby, ptaki, gady). Zamiast tego jest eksplozja geometrycznych wzorów takich jak: podwójne spirale, trójkąty, prostokąty, wielokolorowe pofalowane linie, złamane diamenty czy znaków w kształcie litery V. Mimo takich zmian we wzornictwie nadal przeważa kształt butelki z dwoma wlotami i mostkiem. Chociaż 15% stanowią później bardzo popularne puchary.

Nasca 4 (400-500 ne)

30% stanowią wspomniane wcześniej puchary, a wcześniej popularne butelki z podwójnymi wlotami. We wzornictwie pojawia się Antropologiczna Małpa. Zdecydowanie przeważają geometryczne kształty. Jednak w przeciwieństwie do wcześniejszych faz nie jest to już malowane bez zasad w oparciu tylko o zwyczaje, ale za pomocą prawa szerokich modułów, którego wizualne pola są początkiem horyzontalnych paneli jednakowej szerokości. W celu zachowania tej szerokości dodatkowe linie były rysowane jako wypełniacz.

Nasca 5 (500-525[+/-90 lat])

Duże zmiany we wzornictwie: dramatycznie spadła liczba przestawień ludzi, a ci przedstawieni posiadają tatuaże z geometrycznymi lub mitologicznymi wzorami. Także przedstawienie postaci mitologicznych się zmieniło. Z Mitologicznej Orki wyłoniły się: Antropologiczna Mityczna Orka, Miłośnik Głów Orka i Skrzydlata Mityczna Orka, a samej Mitologicznej Orce skróciły się krwawe usta. Żniwiarz jest męską figurką ubrana w stożkowaty kapelusz i nosi lub emanuje roślinami jest niemal ograniczony tego stylu. Antropologiczna Małpa jest też powiązana z uprawą roślin lub głowami trofeami, co osiąga szczyt w Nasca 5, ale nie jest zbyt rozpowszechnionym tematem. Antropologiczny Mityczny Byt charakteryzuje się strzałami znajdującymi się wewnątrz ciała.

Duże zmiany były też w formach naczyń. Wprowadzone zostały kielichy, figurki kobiet, butelki podobizny i dzbany. Najpopularniejsza była jednak waza stanowiąca 25% kolekcji Prolux'a. Natomiast double spout bridge bottles stanowi tylko 8%.

Nasca 6  (600-900 ne)

Jest to szczytowy moment propagujących życie motywów, ale jednocześnie koniec eksperymentów i początek standaryzacji, skomplikowane mityczne motywy, obfitość kolorów oraz symboliczne treści. Techniczna sprawność czyli mistrzostwo w śliskich farbach oraz dobra kontrola wypalania to usprawnienia dzięki, którym ceramika jest dużo lepszej jakości.

Przeważają wazy, ale dużo jest butelek o dwóch dzióbkach, jaskrawe naczynia, dzbany-głowy, oraz niewiele butelek-podobizn, płaskich butelk, głów-butelek, głowo-szyj butelek, figurek, butelek z jednym otworem oraz kielichów.

Pojawiło się różne nowe motywy, choć o prawda wiele z nich było pochodną wcześniejszych. Dobrym przykładem jest Antropologiczny Mityczny Byt, który występował w kilku nowych przedstawieniach, natomiast Mitologiczna Orka przypominała ważne i zmienne oblicze Antropologicznego Mitycznego Bytu.

Właśnie w tej fazie pojawia się Ząbkowate Bóstwo z Laską, ale ma ono krótki żywot i w późniejszych okresach się nie pojawia. Oczywiście w związku z tymi zmianami wcześniejsze bóstwa zanikają. Najczęstszym motywem są głowy-trofea, które są trzymane przez butelki wizerunki, ale nie tylko.

Nasca 7 (575-700 ne)

Wysoki wazy, wysokie głowy dzbany, głowy butelki, kołnierzykowata butelka, nagle znikają i pojawiają zamiast nich nowe kształty, które prawdopodobnie zostały zaczerpnięte z innych kultur takich jak Moche czy Ayaucho.

Również wzornictwo się zmienia. Antropologicznemu Mitycznemu Bytowi zanika ciało (tułów, nogi itp.), ale za to staje się Miłośnikiem Głów. Jego kościste ciało zostało zastąpione przez wzdłużony ornament nad głową.

Nasca 8 (700 -830/1055)

Zdecydowanie różni się od wcześniejszych stylów. Do tego stopnia, że niektórzy nie wyróżniają go jako styl Nasca. Jest mniej kolorów, nie ma jaskrawych, wypolerowane powierzchnie, cieńsze ścianki, pojawiają się ciężkie kształty takie jak głębsze sferyczne naczynia. Zakrzywione wazy z okrągłym dnem, dzbany różnych rodzajów, głowo-szyje butelki stają się popularne. Malowane są z użyciem czarnego organicznego pigmentu, opierało się na tworzeniu prostych dekoracji jak medaliony. Preferuje się geometryczne wzory w horyzontalnych panelach. Geometryczne wzory jak rzeźbione ornamenty, zygzaki, znaki w kształcie litery V czy krzyżyki są popularne. Kompleks nadprzyrodzonej ikonografii zniknął lub został drastycznie ograniczony. Przeważają motywy geometryczne, a także geometryczne abstrakcje ze wcześniejszych motywów. Postacie mają ślady włosów, nóg, rąk, a niejakie detale i jakość malowania widziana we wcześniejszych fazach jest charakterystyczna dla tego stylu.

Symbolika na naczyniach stosowana była też w tkaninach i innych elementach. Opisane zostaną w osobnym artykule w dziale religii.