Chronologia
Przeciętny mieszkaniec kuli ziemskiej zna podział na starożytność, średniowiecze oraz czasy nowożytne, jednak w przypadku tego regionu ten podział nie obowiązuje.
Kiedy przybyli na te ziemie Hiszpan większość cywilizacji już nie istniała, być może są jakiś zapiski, ale nie znaleziono ich lub nie umiemy ich odczytać, dlatego możemy je odkrywać za pomocą archeologii. Nie dość, że chciwi Hiszpanie niszczyli to co zostało, to jeszcze przez wieki huaceros dużo rozkradli (co nadal i robią). Być może o wielu kulturach nigdy nie usłyszymy odejdą w zapomnienie, ale w każdym roku archeolodzy odnajdują cenne znaleziska, które zmieniają wcześniejsze hipotezy czy też okazują się być świadectwem dotąd nieznanej kultury.
Właśnie z tych względów badacze podjęli próbę klasyfikacji tych kultur poprzez pewne łączące ich elementy. Chyba najlepszym podziałem jest używany podział chronologiczny ze względu na stylistykę oraz procesualny. Pomiędzy okresami ekspansji kultur rozróżnia się tzw. okresy przejściowe.
|
Chronologia stylistyczna |
Wybrane kultury danego okresu kultury |
|
|
Okres Precramiczny Wczesny (do 5600p.n.e |
Red Zone, Paijan, Lauriocha, Chincorro, |
|
|
Okres Preceramiczny Środkowy (5600 – 2700 p.n.e.) |
Telermachay, Chilca |
|
|
Okres Preceramiczny Późny (2700 – 1800/1500 p.n.e.) |
Paraiso, Caral, Sechin, Huaca Prieta |
|
|
Okres Inicjalny (1800/1500 – 900 p.n.e.) |
Hacha, Wanakara, Kotosh, Huacaloma |
|
|
Horyzont Wczesny (900 p.n.e. – 0) |
Pucara, Chavin, Paracas, Ocucaje, Chirpa |
|
|
Wczesny Okres Przejściowy (0 – 600 n.e.) |
Nasca, Lima, Recuay, Tiahuanaco, Moche, Nasca |
|
|
Horyzont Środkowy (600 – 900 n.e.) |
Moche (późne), Tiachanaco (IV), Wari, Neveria, Teatino, Piura |
|
|
Późny Okres Przejściowy(900 – 1470 n.e.) |
Casma, Sican, Tiahuanaco (V), Chincha-Ica, Chancay, Chimu |
|
|
Horyzont Późny (1470 – 1533)
|
Inkowie |
|
| « poprzednia | następna » |
|---|
